Productivity Outlook

ในบริบทของเศรษฐกิจโลกยุคใหม่ การแข่งขันของภาคอุตสาหกรรมไม่ได้ถูกกำหนดด้วย “ต้นทุน” หรือ “ประสิทธิภาพการผลิต” เพียงอย่างเดียวอีกต่อไป หากแต่ต้องรวมถึง “ความยั่งยืน” (Sustainability) และ “ความสามารถในการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง” (Resilience) ด้วย แนวโน้มดังกล่าวถูกขับเคลื่อนโดยแรงกดดันจากหลายปัจจัย ได้แก่ นโยบายด้านสิ่งแวดล้อมของประเทศคู่ค้า ความคาดหวังของนักลงทุนในกรอบ ESG (Environmental, Social, Governance) และความตระหนักของผู้บริโภคต่อผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม

“ผลิตภาพ” ได้กลายเป็นประเด็นศูนย์กลางของการวิเคราะห์ศักยภาพเศรษฐกิจไทย โดยเฉพาะในบริบทที่การเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศชะลอลงอย่างต่อเนื่อง แม้ประเทศไทยจะสามารถรักษาอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจในระดับบวกได้ แต่การขยายตัวดังกล่าวกลับอยู่ในระดับต่ำและไม่เพียงพอที่จะยกระดับประเทศสู่กลุ่มรายได้สูงได้อย่างยั่งยืน สะท้อนให้เห็นถึงข้อจำกัดเชิงโครงสร้างที่ฝังลึกในระบบเศรษฐกิจ โดยเฉพาะปัญหา “กับดักผลิตภาพต่ำ” ซึ่งเป็นทั้งปัญหาเชิงประวัติศาสตร์และความท้าทายใหม่ในยุคเศรษฐกิจโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

ไทยกำลังเผชิญกับความท้าทายสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อความสามารถในการแข่งขันของประเทศ นั่นคือ ปัญหา “ช่องว่างด้านทักษะ (Skill Gap)” ของแรงงานไทย ซึ่งปัญหานี้ไม่เป็นเพียงประเด็นด้านการขาดแคลนแรงงานทักษะขั้นสูงเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึง “ความไม่สอดคล้อง” (Mismatch) ระหว่างทักษะของแรงงานกับความต้องการของภาคอุตสาหกรรม ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพการผลิต การลงทุน และการเติบโตทางเศรษฐกิจในระยะยาว

ในโลกที่ความไม่แน่นอนกลายเป็น “เรื่องปกติ” ผลิตภาพต้องถูกนิยามใหม่ การแข่งขันไม่ใช่แค่ “ใครถูกหรือเร็วกว่า” แต่คือ “ใครยังไปต่อได้” ท่ามกลางความผันผวน Resilience-driven Productivity จึงเป็นการยกระดับแนวคิดผลิตภาพ โดยผสาน “ความสามารถในการรับมือและปรับตัว” เป็นแกนหลักของธุรกิจ ครอบคลุมตั้งแต่ Supply Chain พลังงาน เทคโนโลยี แรงงาน ไปจนถึงตลาดและการเงิน

ประเทศไทยกำลังเผชิญกับวิกฤตการณ์ทางประชากรศาสตร์ที่มีนัยสำคัญต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในระยะยาว การลดลงของอัตราการเจริญพันธุ์อย่างรวดเร็วได้นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรที่ส่งผลกระทบต่อทั้งความมั่นคงทางประชากรและการพัฒนาประเทศ และส่งผลกระทบต่อภาคอุตสาหกรรมในเรื่องการขาดแคลนแรงงาน ดังนั้นประเทศไทยจะรักษาผลิตภาพอย่างไรให้ยังคงความสามารถในการแข่งขัน

อันดับความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทย ปี 2025 โดย IMD World Competitiveness

การบริหารจัดการด้านการเงินที่มีประสิทธิภาพจะช่วยเพิ่มความสามารถในการแข่งขัน รวมถึงการเติบโตอย่างยืน ดังนั้น การเรียนรู้และเข้าใจหลักการบริหารจัดการด้านการเงินที่ดี จะช่วยยกระดับ SME ไทยให้มีศักยภาพมากยิ่งขึ้น

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นความท้าทายระดับโลกที่ส่งผลกระทบต่อทุกภาคส่วนของสังคมและเศรษฐกิจ หนึ่งในผลกระทบที่สำคัญแต่มักถูกมองข้ามคือผลกระทบต่อผลิตภาพ (Productivity) ดังนั้นการวิเคราะห์ถึงผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อภาคการผลิตจึงมีความสำคัญ รวมถึงแนวทางการรับมือที่มีประสิทธิภาพเพื่อรักษาระดับผลิตภาพในอนาคต

ประเทศไทยเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญในตลาดแรงงานท่ามกลางความท้าทายระดับโลกที่เพิ่มขึ้น ทั้งการชะลอตัวของการเติบโตทางเศรษฐกิจโลก การลดลงของผลิตภาพแรงงาน และปัญหาความเหลื่อมล้ำ ทำให้ไทยต้องเร่งสร้างกำลังแรงงานที่มีศักยภาพ เพื่อตอบโจทย์ความท้าทายของโลกที่มีเพิ่มขึ้นเป็นทวีคูณ

จากการที่ไทยมีอันดับความสามารถในการแข่งขันด้านดิจิทัลลดลง ส่งผลให้ไทยกำลังเผชิญกับความท้าทายในการยกระดับขีดความสามารถด้านดิจิทัลเพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันในระดับโลก ดังนั้นผู้ประกอบการจึงจำเป็นต้องเร่งปรับตัว เนื่องจากความสามารถด้านดิจิทัลของประเทศส่งผลโดยตรงต่อศักยภาพในการแข่งขันของภาคธุรกิจ ในยุคที่การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและเป็นปัจจัยสำคัญต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจ